dn nieuwe hof kop 202310

Stijve naaldvaren – Polystichum aculeatum; Zachte naaldvaren – Polystichum setiferum; IJzervaren – Cyrtomium falcatum

Deze nauw verwante varens horen thuis in de Niervarenfamilie.

Naaldvaren - Polystichum 4op3

Bloei

De sporen worden rijp van juli-september.

Leefplek

Een vochtige kalkrijke standplaats in beschaduwde bossen, op wallen en muren in Z. Limburg en verder verspreid hier en daar in het land op plekken met een hoge luchtvochtigheid en schaduw.

Areaal

Voornamelijk in gematigde zone maar ook in warmere streken. Ook wel aangeplant in siertuinen. De IJzervaren komt als kamerplant uit O. Azi├ź.

Naam

De naam “Polystichum aculeatum” betekent zoveel als “de Veelbladige stekelige” en de soortnaam “setiferum” is “naaldendrager”. De naam “Cyrtomium” is afkomstig uit het Griekse “Cyrtoma” voor “Boog”. De toevoeging “falcatum” duidt op de “sikkelvormige” deelblaadjes.

Kenmerk

De steel van de Stijve Naaldvaren is stevig glanzend donkergroen bij de dubbel geveerde bladen en meestal kort (30-100 cm). De trechtervormige toef bladeren staat op een omhoog stekende wortelstok. De dicht opeenstaande deelblaadjes van de bladschijf zijn tot op de as van de bladschijf ingesneden. Ze hebben in de gekartelde rand een sikkelvormige omhoog gerichte lob. Alle kartelranddelen van de deelblaadjes eindigen in een naaldvormige punt. In de winter blijft het loof van de bundels veren groen. De oude bladeren sterven pas af na het verschijnen van de nieuwe generatie en verteren maar langzaam. De ronde sporenhoopjes in twee rijen zijn met een (niervormig) vliesje afgedekt.
Er is ook een Zachte Naaldvaren (Polystichum setiferum) met achterover gebogen kleinere lichtgroene bladeren in trompetvormige toefen. Het blad is hier heel fijn verdeeld (Duits: Filigranfarn). Deze veren overwinteren meestal niet. Beide soorten hebben bladstelen die dicht met schubben bezet zijn.
Ook is er de kweekvorm IJzervaren (Cyrtomium falcatum). Deze als kamerplant geïntroduceerde varen met het dikke glanzende Hulstachtige blad (Engels: Holly Fern) is hier en daar verwilderd. De enkel geveerde bladen dragen gekromde spiesvormige deelblaadjes.

Meer foto’s in foto-album

Voor een lijst van alle tot nu toe verschenen plantbeschrijvingen:
Overzicht Nederlandse namen
Overzicht wetenschappelijke namen